Bu yılın Dünya Tüketici Hakları Günü teması “Bizim paramız, bizim haklarımız” idi. Ancak ne var ki, tüketiciler için önemli olan haklardan biri de ürünün içeriğinin açık ve kolay anlaşılabilir olması, yani içeriğinin bilinmesi hakkıdır.

Üzülerek belirtmek isteriz ki vejetaryen gıdaların sistemleştirilmesi ile ilgili henüz birçok şey çözülebilmiş değil, bu konuda atılacak daha çok adım var.  Vejetaryenler, beslenme tercihlerine uygun ürünleri bulmak amacıyla sürekli, tüketeceği ürünle ilgili detaylı ve sıkıcı çalışmalar yapmak zorunda kalıyorlar. Ve tabi ayrıca kısaltmaların ve birtakım teknik ifadelerin de anlamını çözmeye çalışmak, ayrı bir uzmanlık gerektiriyor.  Acaba bu ürünün kaynağı nedir, içeriğindeki ifadeler ne anlama geliyor, ürün kendisi için uygun mu?

İşte, Avrupa V-Sembolü bu amaçla geliştirilmiştir. Bu program, tüm vejetaryenlere tüketmek istediği ürünün güvenilirliğinin saptanabilmesi için kolay ve rahat bir yol sunuyor. Üzerinde “sarı zemin üzerine yeşil V amblemi” olan her ürün, vejetaryenler için “daha fazla endişeye gerek duymadan kolaylıkla alışveriş sepetinize atabilirsiniz” anlamı taşıyor.

Biz bu projenin kurucusu ve koordinatörü Renato PICHLER’a, bu dahice sistem konusunda daha ayrıntılı bilgi almak amacıyla bir takım sorular sorduk:

Soru:

Birçok insan elma suyu ve dondurma gibi besinlerin vejetaryenler için uygun ürünler olduğunu düşünüyor. Ancak durumun hiç de sanıldığı gibi olmadığını belirtiyorsunuz. Bize bu konuyu biraz açar mısınız?

Cevap:

Gıda endüstrisi meyve sularının içindeki bulanık tortu görünümünü yok etmek ve saydam bir görüntü vermek için genellikle sığır jelatini kullanır.  Bu vejetaryenlik açısından uygun olmayan madde, ürün üzerinde –içindekiler- açıklamasında da görünmez. Çünkü bu, ürünün muhteviyatına değil üretimine ait bir maddedir.  Ve ayrıca bazı dondurma markaları da benzer şekilde capric asit içerirler. Capric asit ise hayvansal yağlardan üretilir.

Soru:

V –Sembolünün bu konuyla ilgisi nedir? Avantajları nelerdir, açıklar mısınız?

Cevap:

V-Sembolü, her türlü içerik denetiminden geçmiş ve bir vejetaryenin beslenme tarzına uygun olduğu çeşitli testler sonucu belgelenmiş gıdalarda kullanılan bir etiketleme sistemidir.  Örneğin bir gıdanın (veya gittiğiniz restaurantın menüsünün) üzerinde bu V sembolünü görüyorsanız, bu ürünü içerik sorgulamasına gerek duymadan bir vejetaryen olarak içiniz rahat tüketebilirsiniz demektir. Bu sembolün diğer vejetaryen ibarelerinden en önemli farkı, bağımsız denetim uzmanları tarafından kontrol edilmesi ve denetlenmesidir.

Soru:

Bu sembol tüm vejetaryenler için genel bir ifade midir, veganlar için bir farklılık var mıdır örneğin?

Cevap:

Çok güzel bir soru. Bu sembolde ayrıca ürünün hangi vejetaryen sınıfına ait olduğu da belirtiliyor. Örneğin veganlar için uygun bir ürünse etikette vegan ibaresi de yer alıyor.

Soru:

Bu sistem farklı dinlere ait beslenme kurallarını da yakından ilgilendiriyor mu?

Cevap:

Tüm ürün içerikleri bu etiketleme işlemi için titizlikle kontrol edildiğinden bazı genellemelere yardımcı oluyorlar. Mesela bildiğiniz gibi Müslümanlar domuz eti yemezler, dolayısıyla V Sembolü müslümanlar için de bu ürünün içinde risk olmaması anlamına geliyor, yani ürünün içeriğinde domuz eti olmadığının da garantisini sunmuş oluyor. Ayrıca helal et kriterleri olanlar, V sembolünü gördükleri anda, bu tedirginlikten de kurtuluyorlar. Çünkü bu etiket, ürünün et ve et ürünlerini içermediğini gösterdiği için haram ya da helal konusunu ayrıca düşünmenize gerek kalmıyor.

Soru:

Bu projeyi ne zaman uygulamaya başladınız ve şu anda hangi ülkelerde bu sembol kullanılıyor?

Cevap:

İlk olarak 1995 yılında İsviçre’de kullanılmaya başlandı bu sistem.  Bugün bu sistemi Almanya, Avusturya, Çek Cumhuriyeti, Hırvatistan, Hollanda ve Belçika gibi birçok Avrupa ülkesi kullanmaya başlamıştır.

Soru:

Şu anda Avrupa’da bu sistemi kullanan markaların elinizde bir listesi var mı?

Cevap:

Elbette. Bu link üstünden ilgili firma bilgilerine ulaşılabilir.

http://www.v-label.info/en/consumers/plist.html

Soru:

Peki restaurant listesi?

Cevap:

Elbette, restaurantlara da bu link üzerinden ulaşabilirsiniz.

http://v-label.info/en/restaurants/rlist.html

Soru:

Peki bu etiketi Avrupa dışında da yaygınlaştırma planınız var mı?

Cevap:

Şu anda Avrupa Birliğine üye olmayan bir takım ülkelerle bu konudaki müzakerelerimiz devam ediyor. Bazı ülkelerin de bu konuda kendi girişimleri olduğunu biliyoruz, takip ediyoruz.

Soru:

Bir şirketin uluslararası V-sembolünü kullanabilmesi için yerine getirmesi gereken şartlar var mıdır? Ya da ne yapmalılar?

Cevap:

En önemli şart, firmanın ürün üretiminde kullandığı tüm içeriği ve üretime yardımcı malzemeleri tüm detayıyla(biraz önce elma suyu örneğinde belirttiğim gibi) belirtiyor olmasıdır. Üretim esnasında kullanılan her maddeyi bilmemiz şart. Şayet kullanılan maddenin bitkisel ya da hayvansal orijini bilinmiyorsa, mutlaka temin edildiği kaynağı bilmek durumundayız. Tabi bu arada ürünün üretiminde yapılan/yapılacak her türlü değişiklik de mutlaka bildirilmelidir. Ayrıca V-Sembolü kullanan firmanın ürünün içeriğiyle ilgili doğru beyanda bulunulup bulunulmadığı konusunda denetim mutlaka titizlikle yapılmaktadır.

Soru:

Nasıl yani, şirketlerin tüm üretimleri takip mi ediliyor?

Cevap:

Her V Belgesi her 1 yıl içindir, elbette ki bu sürede tarifede hiçbir değişiklik yapılmaması şartıyla. Bunun anlamı ise V sertifikası alan ürünlerin senede en az 1 kere kontrolden geçirildiğidir.

Soru:

Restaurantlar ve firmalar için bu simgeyi kullanmayı teşvik edecek etkenler nelerdir? Neden kullanmalılar?

Cevap:

Bu etiket Avrupa’daki tüm vejetaryen kuruluşlar tarafından tanınan güvenilir bir etikettir. Avrupa’daki vejetaryen organizasyonları tek bir şemsiye altında toplayan Avrupa Vejetaryen Birliği (EVU) bu sembolün kullanımını desteklemekte ve teşvik etmektedir. Şirketlerin şahsi olarak kullandıkları etiketlerin aksine V –Sembolü, tüketiciler açısından tam bir güvene sahiptir. Ayrıca V Sembolü kullanan firmalar, ürünleriyle ilgili olarak bu listeler vasıtasıyla hedef tüketiciye duyurulur, bu da onların tercih edilebilirliğini artırır.

Yani her iki taraf için de kazan-kazan anlayışı vardır:

Firmalar kendi ürün tanıtımları için vejetaryen gruplara kolayca ulaşabiliyorlar,

Vejetaryenler, güvenebilecekleri ürünleri kolaylıkla bu sistem sayesinde öğrenip, tercihlerini bu yönde yapabiliyorlar,

Vejetaryen organizasyonları bu firmalarla daha hızlı bilgi akışı sağlayabiliyorlar.

Soru:

Son soru, genel bir soru:  Son günlerde et üretim ve tüketiminin korkunç sonuçlarını daha net görmeye başladık. Vejetaryen organizasyonları olarak sizlerin kısa ve uzun vadede beklentileriniz ve bu yöndeki çabalarınız nelerdir?

Cevap:

Vejetaryenliğin olumlu etkileri günden güne tüm dünyada daha açık görülmeye başlıyor. Bu sıcak tartışmalar çiftlik hayvancılığının iklim değişikliğine etkisi üzerinde yoğunlaşıyor, çünkü  FAO’ya göre et ürünleri, tüm trafiğin oluşturduğu sera gazından bile daha fazla sera gazı salınımı yapıyor.

Diğer bir yönü ise gıda güvenliği: Besin zincirimizi kısaltmanın ve bu zincirden daha fazla kaynak elde etmenin zorunluluğu bulunmaktadır. Bugün dünyada her birkaç saniyede 1 çocuk açlıktan ölürken, dünya üzerindeki aç insanların besin ihtiyacının karşılaması için gerekliliği en büyük ve aciliyeti olan konulardan biridir.

Ayrıca çok fazla hayvansal yağ tüketimi, halk sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratmaktadır.

Tüm bunlar ve sayamadığımız diğer birçok sebepten dolayı vejetaryenlik için sağlam bir zemin inşa edildiğine ve bu merhametli ve yararlı yaşam tarzının bundan sonrasında daha da hızlı ivme kazanacağına eminiz.

V-sembolik etiketi de bu gelişmeyle birlikte, vejetaryen ürünlerinde garantiyi arayan, bu işbirliğine açık tüm perakendeciler, restoran sahipleri, gıda sanayicileri, vejetaryen örgütleri ve tabii ki tüketiciler için önemli bir rol oynayacak.

Sorularımızı yanıtladığınız için teşekkür ediyor ve size bu gayretli çalışmalarınızda başarılar diliyoruz.

 << Ana sayfaya dön

Röportaj: EVANA , Çeviri: Ebru ARIMAN,

Vejetaryen Kulubu Turkiye (www.vejetaryenkulubu.com )

Bu sembolün TÜRKİYE`de de uygulanması yönünde girişimler başlatılmaktadır. Vereceğiniz destek çok önemlidir.

VK Turkiye